Propaganda, 1999

Yönetmen: Sinan Çetin

Senaryo: Sinan Çetin, Gülin Tokat

Yapım: Plato Film, Türkiye

     1948 Yılı, Türkiye'nin Doğusu Hisli Hisar Kasabasındayız... (Sinopsis) kurs ödevi

     1948 yılı, Türkiye'nin doğusu Hisli Hisar kasabasındayız. Kasabalı, henüz sınırın ne olduğundan habersiz treni beklemektedir. Tren, kasabanın bandosu ile karşılanır. Trenden üniformalı bir adam iner. Adamın ismi Mehdi dir. Mehdi yıllar sonra kasabasına Gümrük Muhafaza Müdürü olarak tayin edilir. Görevi kasabaya sınır çekip, gümrüğü kurmaktır. Mehdi çocukluk arkadaşı Rahimle kucaklaşır. Tüm kasaba halkı oradadır. Adem ile Filiz koşarak istasyona gelir. Adem Mehdi'nin oğlu Filiz ise Rahim'in kızıdır. Adem ile Filiz tutkulu bir aşk yaşamaktadır.

     Trenden indirilen dikenli teller kasabayı ikiye ayırır. Kasabalının alkışlarıyla gümrük faaliyete geçer. Artık sınırın öteki yanında kalanların kendi kasabalarına girmeleri pasaport denen kağıtla yapılacaktır.

     Filiz'in hamile olması, Mehdi'nin ilgisizliği her iki ailenin yaşantısını altüst eder.

Mehdi'nin eşi Şahane, kocasının bu tutumuna katlanamaz dikenli tellerden karşıya geçer. Filiz, Adem'in yanında olmak için bir akşam dikenli tellerden geçerek Adem'e gelir. Sabahleyin askerler Filiz i sınır ihlâlinden dolayı habise atar. Gelişen olaylar Mehdi'nin görevini yapmasını engeller. Mehdi, Rahim'in verdiği tabancayla Filiz i takas eder. Adem de sınırı geçmek için dikenli tellere gelir. Mehdi, sınırı geçmemesi için oğlunu vurur. Çok üzgündür; pişmandır. Kurşunu çıkarmak için Rahim karşıya geçer. Çıkardığı mermiyi pasaport olarak Mehdi ye verir. Mehdi sandalyeye otur ve tastaki mermiyi sallar. Derin düşüncelere dalar. Bir müddet sonra içeriye girer. Elbiselerini çıkarır ve oğlunu alarak karşıya geçer. Rahim ailesini alarak taşınır. Mehdi de onlara katılmak için koşar. Hep birlikte giderlerken Rahim kamyoneti geri çevirerek sınıra sürer. Mehdi'nin yardımcısı Mahmut bir şey yapamaz. Mehdi'nin ve Rahim'in ailesi  Ellerindeki Türk bayrağı ile içeriye girerler.  

  Muharrem vardar

           2005

SENARYO YAZARKEN

Senaryo yazmak isteyenlerin ilk sorduğu sorudur: "Nasıl senaryo yazılır?". Aslında senaryo yazmayı zor hale getiren piyasada satılan ve orijinaline pek benzemeyen edebi-senaryo kitaplarıdır. Bir de yönetmenin işine karışma, filmi kağıt üzerinde tarif etme ihtiyacı... Bunun yerine daha basit bir yöntemle yapımcıların sıkılmadan okuyacağı bir senaryo yazmak istiyorsanız aşağıdaki yazılanları dikkatle okumalısınız.

Günün birinde belki siz de sevdiğiniz bir filmden çıktığınız günlerden birinde okumak için birkaç senaryo almışınızdır ama acaba kaçınız gerçekten senaryo okudunuz? Belki elden geçirilmiş ve edebi bir hava verilmiş birkaç senaryo... Aslında bu senaryolar da unutulmaz birkaç sahneye göz atıldıktan sonra kütüphanelerin tozlu raflarına terk edilmiştir. Sevmediğiniz ya da hiç seyretmediğiniz bir filmin senaryosunun hiç şansı yoktur. Öylelerini kimse okumaz.

 Aslına bakarsanız okumanız için pek sebep de yoktur. Zaten senaryolar sizin okuma zevkinize hitap etmek üzere yazılmaz. Yönetmenler, yapımcılar, görüntü yönetmenleri, oyuncular, yapım tasarımcıları ve diğer sinema profesyonellerinden oluşan özel bir seyirci kitlesi için yazılırlar. Bu profesyonel seyirci, herhangi bir senaryoyu okurken, o senaryonun filme dönüştürülmesinin zor ve kolay yanlarını düşünür. Hiçbir senaryo, sonradan paketlenip filmin bitmiş halini görmüş seyirciye satılacağı düşünülerek yazılmaz.

AMERİKAN FORMATI

 Eğer yeni bir "Yurttas Cane" ya da "Kurtulus Günü" senaryosu yazmayı düşünüyorsanız öncelikle öğrenmeniz gereken senaryonun bir formül izlemesi gerektiğidir. Eğer bu formülü izlemezse okunma şansı bile yoktur.

Standart Amerikan formatına geçmeden önce özellikle Türkiye'de hâlâ çok moda olan Fransız formatına bakalım. Bu formatta sayfa ikiye bölünür ve bir tarafına diyaloglar, öbür tarafına da diyalog dışında yazılması gereken şeyler, mizansen yazılır. Ama bu pratik değildir, özellikle de bilgisayar ekranında...

Standart Amerikan formatında ise diyaloglar 7.5 santimetre genişliğindedir ve sayfanın tam ortasına yerleştirilir. Tanım bölümleriyse (mizansenler) 15 santimetre genişliğinde bütün satıra yayılır. Metinde koyu renk, altı çizili ya da italik harfler bulunmamalıdır. Nedenini sormayın. Karakter isimleri ve çeşitli talimatlar büyük harfle yazılır ve bu talimatların tümüne "sluglines" denir. Her metin parçasından sonra bir satır boşluk bırakılır. Bu metin parçası, bir "slugline", bir sahne ya da aksiyon tasviri, diyalog, "KESME" ya da "YUMUŞAK GEÇİŞ" gibi bir not olabilir.

Bu temel kurallara uyarak yazdığınız senaryonuzun ayni derecede kati bir başka kural olan "bir dakikalık sayfa" kuralına da (kartoteks) uyması gerekir. Bu kurala göre bir senaryo sayfası tamamlanmış bir filmin bir dakikasına eşittir. Prodüksiyonun planlanması açısından bu çok önemlidir çünkü çoğu filmde, her çalışma günü sonunda iki senaryo sayfalık malzemenin filme çekilmiş olacağı düşünülerek çalışılır.